ในโลกของอาหารที่ไม่เคยหยุดนิ่ง การค้นหาวัตถุดิบใหม่ ๆ หรือการนำสิ่งที่คนเคยมองข้ามกลับมาใช้ประโยชน์อย่างสร้างสรรค์ เป็นสิ่งที่ช่วยสร้างกระแสและเติมความสดใหม่ให้กับวงการอาหาร
“ใบตอง” ซึ่งเคยถูกใช้เป็นเพียงบรรจุภัณฑ์หรือวัสดุรองอาหาร ปัจจุบันกำลังถูกรังสรรค์ให้กลายเป็นอาหารทานเล่น โดยการนำใบตองอ่อนมาชุบแป้งทอดกรอบ แม้จะไม่ใช่อาหารจานหลัก แต่แท้จริงแล้วใบตองสามารถเป็น “อาหาร” ได้จริงหรือเป็นเพียงความเข้าใจผิดที่เกิดจากกระแสนิยม ทว่าเมื่อศึกษาในแง่โภชนาการ ใบตองกลับมีองค์ประกอบที่น่าสนใจดังนี้
เส้นใยอาหาร (Dietary Fiber)
ใบตองประกอบด้วยเส้นใยจากเซลลูโลสในปริมาณสูง
สารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidants)
ใบตองมีสารโพลีฟีนอล (Polyphenols) ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยปกป้องเซลล์ในร่างกายให้แข็งแรง
วิตามิน
ใบตองมีวิตามินในปริมาณเล็กน้อย เช่น วิตามินเอและวิตามินซี ซึ่งช่วยในเรื่องการบำรุงผิวและเสริมภูมิคุ้มกัน
แร่ธาตุ
มีแร่ธาตุในปริมาณเล็กน้อย เช่น โพแทสเซียมและแคลเซียม ซึ่งดีต่อการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
สารยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อจุลินทรีย์
ใบตองมีสารประกอบแทนนิน (Tannin) , สารประกอบพอลิฟีนอลิก (Polyphenolic compounds) และสารกันหืนอย่างบิวทิลเลตเตด ไฮดรอกซีโทลูอีน (Butylated hydroxytoluene : BHT) ในปริมาณเล็กน้อย จึงทำให้สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อจุลินทรีย์และเป็นสารกันหืน ทำให้สามารถยืดอายุของอาหารได้ดีด้วย
แม้ใบตองจะมีประโยชน์ แต่กลับถูกนำมาใช้เป็นส่วนประกอบของการทำอาหาร จัดเสิร์ฟอาหาร หรือห่ออาหารมากกว่านำมารับประทานเพราะยังมีข้อจำกัดบางประการ ได้แก่
1. ย่อยยาก
เนื่องจากมีเส้นใยในปริมาณสูง ทำให้ย่อยยากเกินไป การกินใบตองในปริมาณมากอาจทำให้เกิดอาการท้องอืดหรือท้องผูกได้
2. สารปนเปื้อนจากสารเคมี
หากไม่ทำความสะอาดใบตองอย่างเหมาะสม หรือใช้ใบตองที่ไม่ได้ปลูกแบบออร์แกนิก อาจมีสารเคมีตกค้าง เช่น ยาฆ่าแมลง ที่สามารถเป็นอันตรายต่อสุขภาพ
3. กลิ่นและรสชาติที่ไม่เป็นที่ยอมรับสำหรับทุกคน
ใบตองอาจมีกลิ่นเฉพาะตัวที่บางคนอาจไม่ชอบหรือไม่คุ้นเคย ซึ่งอาจทำให้การนำใบตองมาใช้ทำอาหารไม่เหมาะกับทุกคน
การรับประทานใบตองจึงต้องพิจารณาอย่างถี่ถ้วน เพราะใบตองอาจจะไม่ใช่ตัวเลือกที่เหมาะสำหรับทุกคนหรือทุกเมนู แต่หากเลือกใช้ในรูปแบบที่เหมาะสม ก็สามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่สร้างประโยชน์แบบไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพได้
เอกสารอ้างอิง
- เหลือเชื่อว้าวเลย!! ใบตองอ่อนทอด พร้อมผองเพื่อน เมนูสุดฮิตตามกระแส ถึงบางอ้อเลย ทำแล้วอร่อยมาก
- ‘ใบตอง’ช่วยยืดอายุอาหาร-เป็นสารกันหืนได้ดี
- การทานอาหารบนใบตอง มีประโยชน์ต่อสุขภาพจริงหรือ ?
- เกิดมาหลายสิบปี… ก็เพิ่งเคยเห็นเมนู “ยอดใบตองทอด” วันนี้นี่แหละ ว่าแต่ใบตองหรือใบไม้ที่ทั้งใหญ่และหนาของต้นกล้วย กินได้จริงๆ หรอ?
- Banana leaves – All You Need to Know | Instacart Guide to Fresh Produce
- Banana Leaves
